به گزارش خبرنگار مهر، سیدمهدی ابطحی در آیین رونمایی از مجموعه ۱۲جلدی «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ» که صبح امروز ۱۰ شهریورماه در موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و با حضور وزیر علوم برگزار شد، درباره تجربه‌های بازسازی پس از جنگ، با اشاره به تجربه کشورهای اروپایی اظهار کرد: اروپا پس از جنگ جهانی دوم با وجود شکست، آسیب‌های گسترده، کاهش قدرت و از دست دادن مستعمرات و منابع خود، توانست روند رشد و بازآفرینی را آغاز کند و در همین سال‌ها شاهد شکل‌گیری نگرش سیستمی، رشد مهندسی صنایع و توسعه رویکردهای نوین مدیریتی بودیم.

وی افزود: پرسش این است که چگونه کشورهای آسیب‌دیده از جنگ توانستند در مدت کوتاهی بازسازی، نوسازی و بازآفرینی شوند، در حالی که در برخی کشورهای اسلامی، روند بازسازی با مشکل همراه شد.

معاون پژوهشی وزیر علوم ادامه داد: مجموعه مطالب و پژوهش‌های ارائه‌شده در این برنامه، تا حدی به این پرسش پاسخ می‌دهد، اما برای رسیدن به پاسخ دقیق‌تر، لازم است با تولیدکنندگان این متون و پژوهشگران گفت‌وگو و ابعاد مختلف این تجربه‌ها بررسی شود.

ابطحی در ادامه با اشاره به خاطره‌ای از سفر به لبنان در سال ۱۳۸۳ گفت: در آن سفر، شهید سیدحسن نصرالله نکته‌ای را مطرح کرد که برای من بسیار قابل تأمل بود. او گفت ما در کشورهای عربی مفهوم «وطن» را به‌درستی درک نکرده‌ایم و این مفهوم را از ایران گرفته‌ایم.

وی افزود: در لبنان به دلیل اختلافات و چندپارگی‌های اجتماعی، مفهوم وطن آسیب دیده بود و تلاش‌هایی برای بازسازی این مفهوم صورت گرفت. این موضوع برای ما نیز یک پرسش جدی ایجاد می‌کند که آیا در ایران، پس از جنگ، مفهومی وجود داشته که آن را از دست داده یا کم‌رنگ کرده‌ایم و باید دوباره مورد توجه قرار دهیم؟

معاون پژوهشی وزیر علوم با اشاره به تحولات پس از جنگ تحمیلی اظهار کرد: ما پس از جنگ، روند بازسازی را آغاز کردیم و در این مسیر، شکل‌گیری سرمایه‌داری‌های بزرگ و برخی تحولات اقتصادی، ساختار اجتماعی کشور را تحت تأثیر قرار داد.

ابطحی ادامه داد: بازسازی و انتقال خطوط تولید در کنار آثار مثبت خود، مسائل و چالش‌های مختلفی را برای جامعه ایران ایجاد کرد و دولت‌های بعدی نیز تا حدی بر همین زخم‌ها و مسائل تمرکز کرد.

وی یکی از مهم‌ترین آسیب‌های این دوره را کمرنگ شدن مفهوم «منافع ملی» دانست و گفت: شاید مهم‌ترین مفهومی که در این فرآیند گم کردیم، مفهوم منافع ملی بود؛ مفهومی که می‌گوید ایران و منافع ایران باید بر منافع فردی، گروهی و جناحی مقدم باشد.

معاون پژوهشی وزیر علوم افزود: مفهوم منافع ملی در میان بخشی از فعالان سیاسی و اجتماعی نیز کم‌رنگ شده است و باید دوباره آن را مورد توجه قرار دهیم. من به نسل جدید، به‌ویژه نسل Z، از این منظر امیدوارم و معتقدم شاید این نسل بتواند برخی از این مفاهیم را زودتر و بهتر درک کند.

ابطحی با اشاره به ضرورت گفت‌وگو درباره موضوعات مرتبط با جنگ و بازسازی تصریح کرد: پیش از این نیز درباره «میز جنگ» صحبت‌هایی مطرح شده بود و شاید بتوان با همکاری پژوهشگاه علوم و مطالعات فرهنگی و مجموعه‌های پژوهشی مرتبط، موضوع فهم دقیق منافع ملی و تجربه بازسازی پس از جنگ را به‌صورت جدی دنبال کرد.

وی همچنین نسبت به تکرار برخی کشمکش‌های سیاسی و گروهی پس از جنگ هشدار داد و گفت: نگرانی این است که در دوره پس از جنگ نیز بار دیگر درگیر کشمکش‌های سیاسی و گروهی شویم؛ به‌گونه‌ای که فرصت رسیدگی دقیق به مسائل کشور از بین برود.

معاون پژوهشی وزیر علوم در پایان، مجموعه پژوهشی رونمایی‌شده را ارزشمند توصیف کرد و گفت: آنچه در این مجموعه ارائه شده، از نظر من نگاهی مهندسی و ارزشمند به موضوع بازسازی دارد. رونمایی از این مجموعه اتفاق مهمی است، اما تکالیف و کارهای باقی‌مانده در این زمینه بسیار زیاد است.