به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، نشست حقوقی ـ سیاسی «نقش حزب جمهوری اسلامی در شکل‌گیری نظم پساانقلاب» عصر امروز (یکشنبه) به مناسبت سالگرد واقعه هفتم تیر در محل یادمان شهدای سرچشمه برگزار شد.

در این نشست، حامد نیکونهاد استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه حقوق عمومی با اشاره به جایگاه حزب جمهوری اسلامی در سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این حزب را یکی از مهم‌ترین تشکل‌های سیاسی تاریخ معاصر ایران دانست و گفت: حزب جمهوری اسلامی بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با هماهنگی حضرت امام خمینی(ره) اعلام موجودیت کرد و زمینه‌های شکل‌گیری آن نیز پیش از انقلاب فراهم شده بود.

وی با بیان اینکه بنیان‌گذاران حزب از جمله شهیدان آیت‌الله سیدمحمد حسینی بهشتی، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، آیت‌الله عبدالکریم موسوی اردبیلی و حجت‌الاسلام محمدجواد باهنر از شخصیت‌های برجسته و مجتهدان انقلابی بودند، افزود: این ویژگی، حزب جمهوری اسلامی را به نخستین حزب سیاسی مدرن با محوریت روحانیون و مجتهدان انقلابی تبدیل کرد.

این پژوهشگر با اشاره به سرعت گسترش فعالیت‌های حزب اظهار کرد: حزب جمهوری اسلامی در مدت کوتاهی توانست شمار زیادی از نیروهای انقلابی را سازماندهی کند و اعضای آن در نهادهای مهمی همچون شورای انقلاب، دولت موقت، مجلس بررسی نهایی قانون اساسی و سایر ارکان نظام نقش‌آفرین بودند.

وی یکی از مهم‌ترین اقدامات حزب را تدوین مبانی نظری جمهوری اسلامی عنوان کرد و گفت: مجموعه «مواضع ما» که از سوی حزب منتشر شد، موضوعاتی همچون اقتصاد، سیاست خارجی، ولایت فقیه، نقش مردم، شوراها، احزاب و جایگاه روحانیت را به صورت منسجم تبیین کرده و از اسناد مهم اندیشه سیاسی جمهوری اسلامی به شمار می‌رود.

نیک‌نهاد با تأکید بر اینکه حزب جمهوری اسلامی خود را در خدمت نظام و ولایت تعریف می‌کرد، افزود: هدف اصلی این تشکل، سازماندهی نیروهای انقلاب برای استقرار و تثبیت نظام جمهوری اسلامی بود و فعالیت حزبی را در چارچوب امامت و ولایت معنا می‌کرد.

این استاد دانشگاه با اشاره به روند تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی تصریح کرد: اعضای حزب جمهوری اسلامی از زمان بررسی پیش‌نویس قانون اساسی در شورای انقلاب، به صورت مستقیم و غیرمستقیم در این فرآیند اثرگذار بودند و پس از انتشار پیش‌نویس نیز با برگزاری نشست‌های تخصصی، حضور در مجامع عمومی و دریافت نظرات مردم، به نقد و بررسی متن قانون اساسی پرداختند.

وی ادامه داد: حزب جمهوری اسلامی با ساماندهی دیدگاه‌های مردمی و انتقال آن به مسئولان، زمینه مشارکت عمومی در فرآیند تدوین قانون اساسی را فراهم کرد و همزمان با برگزاری نشست‌ها و انتشار مطالب آموزشی، مصوبات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی را برای افکار عمومی تبیین می‌کرد.

وی با اشاره به تشکیل مجلس بررسی نهایی قانون اساسی گفت: در آن مقطع دیدگاه‌های مختلفی درباره نحوه تصویب قانون اساسی مطرح بود، اما در نهایت تشکیل مجلسی متشکل از نمایندگان منتخب مردم مورد موافقت قرار گرفت و حزب جمهوری اسلامی نیز با شناسایی و معرفی نیروهای انقلابی و صاحب‌نظر از سراسر کشور، نقش مهمی در انتخابات این مجلس ایفا کرد.

این پژوهشگر افزود: برخلاف برخی احزاب که صرفاً اعضای خود را معرفی می‌کردند، حزب جمهوری اسلامی در تهیه فهرست انتخاباتی، علاوه بر اعضای حزب، از چهره‌های همسو و صاحب‌صلاحیت خارج از تشکیلات نیز استفاده کرد و تلاش داشت معیار اصلی، شایستگی و همسویی با مبانی انقلاب باشد.

وی همچنین به فضاسازی‌ها و انتقادهای مطرح‌شده علیه حزب جمهوری اسلامی در آن مقطع اشاره کرد و گفت: این حزب با وجود برخورداری از پایگاه مردمی، همواره با اتهاماتی همچون انحصارطلبی، حزب حاکم و تلاش برای روحانی‌کردن ساختار حکومت مواجه بود، اما فعالیت خود را بر پایه انسجام نیروهای انقلاب و حمایت از روند قانون‌گذاری ادامه داد.

نیکونهاد در پایان با تأکید بر ضرورت مطالعه تجربه حزب جمهوری اسلامی در سال‌های نخست انقلاب خاطرنشان کرد: بررسی اسناد، روزنامه‌ها و فعالیت‌های این حزب نشان می‌دهد که تجربه آن در سازماندهی نیروهای انقلابی، مشارکت در تدوین قانون اساسی و شکل‌دهی به نهادهای جمهوری اسلامی، یکی از موضوعات مغفول در پژوهش‌های حقوقی، تاریخی و علوم سیاسی است و ظرفیت بالایی برای مطالعات دانشگاهی دارد.