فضای ابری چیست؟

فضای ذخیره‌سازی ابری یا Cloud Storage، یکی از مدل‌های ذخیره‌سازی است که داده‌ها در سرورهایی بسیار دورتر از کامپیوتر کاربران ذخیره می‌شوند. در این روش، ذخیره‌سازی و دسترسی به داده‌ها از طریق اینترنت و با کمک فناوری رایانش ابری انجام می‌شود.

شرکت‌های ارایه‌دهنده‌ی خدمات فضای ابری، علاوه‌بر فراهم آوردن زیرساخت‌ها و شبکه‌ی لازم برای دسترسی به داده‌ها، امکان مدیریت آن‌ها را هم فراهم کرده‌اند و وظیفه‌ی نگهداری و امنیت سرورها را نیز برعهده دارند. آن‌ها باید دسترسی سریع، بدون محدودیت زمانی و با مقیاس‌پذیری بالا را برای کاربران‌شان فراهم کنند. کاربران نیز برای استفاده از این خدمات باید به‌شکل ماهانه یا سالانه، فضای ابری را اجاره کرده و هزینه آن را پرداخت کنند.

فضای ابری چه کاربردی دارد؟

مدیران وب‌سایت‌ها، شرکت‌ها، سازمان‌ها و حتا افرادی که داده‌های بزرگ و مهمی دارند، اصلی‌ترین مشتریان فضای ابری هستند. برخی از مهم‌ترین استفاده‌هایی که آن‌ها از سرویس‌های فضای ابری می‌کنند، عبارت‌اند از:

• تجزیه و تحلیل داده‌های بزرگ
• ذخیره‌سازی و نگهداری از داده‌های حساس و بزرگ
• تامین امنیت داده‌های مهم
• تهیه پشتیبان و بازیابی داده‌ها
• تست و توسعه‌ی نرم‌افزار

اما شاید بپرسید که برای این کارها و موارد، مزیت فضای ابری چیست؟ ناگفته پیداست که اولین مزیت این روش ذخیره‌سازی، صرفه‌جویی در سخت‌افزارها و هزینه‌های بسیار بالای تهیه آن‌ها برای ذخیره‌سازی داده‌ها است. با استفاده از خدمات فضای ابری، دیگر نیازی به اختصاص فضایی از محل کارتان به سرورها و هارددیسک‌های اکسترنال نخواهید داشت. علاوه‌بر این، بخش مهمی از ظرفیت محاسباتی کامپیوترهای شما نیز آزاد می‌شود که می‌تواند به امور دیگری اختصاص یابد. از سوی دیگر -با استفاده از فضای ابری- دغدغه‌های زمانی و مالی نگهداری از اطلاعات و تامین امنیت آن‌ها برطرف خواهند شد.

عملکرد فضای ابری چگونه است؟

روش ذخیره‌سازی داده‌ها در سرورها یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید در خصوص عملکرد فضای ابری بدانید. در ادامه‌ی پاسخ به پرسش «فضای ابری چیست؟»، ۳ مکانیسم اصلی در فرآیند ذخیره‌ی داده‌ها را بررسی می‌کنیم.

۱- ذخیره‌سازی بلوکی

در مکانیسم ذخیره‌سازی بلوکی یا Block Storage، حجم بالایی از داده‌ها به واحدها یا بلوک‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شوند. به هر بلوک، یک شناسه منحصربه‌فرد اختصاص می‌یابد و روی یکی از درایورهای سرور ابری، ذخیره می‌شود. این روش، سریع و کارآمد بوده و برای ذخیره‌سازی داده‌هایی مانند «پایگاه داده» مناسب است.

۲- ذخیره‌سازی فایلی

در روش ذخیره‌سازی فایل یا File Storage، داده‌ها در سیستمی سلسله‌مراتبی از پوشه‌ها و فایل‌ها ساماندهی می‌شوند. مشابه این روش را در کامپیوترهای شخصی خود می‌توانیم ببینیم. از دایرکتوری‌ها و زیرشاخه‌ها نیز برای مکان‌یابی داده‌ها استفاده می‌شود. از مزیت‌های این روش، دسترسی ساده‌تر به داده‌ها و سهولت بیش‌تر رابط کاربری آن برای کاربران است.

۳- ذخیره‌سازی شی

در روش ذخیره‌سازی شی یا Object Storage، داده‌ها در قالب اشیا ذخیره می‌شوند. هر شی از ۳ بخش زیر تشکیل می‌شود:

• 1. داده‌های ذخیره‌شده در یک فایل
  2. ابرداده یا متادیتای مرتبط با فایل داده
  3. شناسه منحصربه‌فرد

برای فراخوانی داده‌ها، باید از شناسه یا ID‌ همان داده استفاده کرد. در سال‌های اخیر -به دلیل قابلیت‌های متنوع و امنیت بالا- روش آبجکت استوریج از محبوبیت بیش‌تری نسبت‌به دیگر روش‌ها برخوردار شده است. در کشور ما نیز شرکت ابر آروان این روش را ارایه می‌دهد. آبجکت استوریج، مقیاس‌پذیری بالایی دارد و امکان سفارشی‌سازی متادیتاها، دسترسی ساده‌تر و تحلیل‌های بیش‌تر روی داده‌ها را فراهم می‌کند.

انواع فضاهای ابری

پاسخ به پرسش «فضای ابری چیست؟» را باید با توضیح انواع آن کامل کنیم. به‌طور کلی، خدمات فضای ذخیره‌سازی ابری به ۳ نوع اصلی تقسیم می‌شود که از نظر مقدار فضا و میزان دسترسی‌های مدیریتی، با یکدیگر تفاوت دارند. در ادامه، هرکدام از این فضاها را شرح می‌دهیم.

۱- فضای ابری عمومی

فضای ابری عمومی یا Public Cloud Storage، یک فضای ذخیره‌سازی واحد را در اختیار چند کاربر قرار می‌دهد که برای ذخیره‌سازی داده‌های «غیر ساختاریافته» مناسب‌تر است. سرورهای فضای ابری عمومی، می‌توانند در قاره‌ها و کشورهای مختلف دنیا پراکنده باشند. این مدل ذخیره‌سازی، باعث بارگذاری سریع‌تر محتواها برای کاربران وب‌سایت شما -براساس موقعیت جغرافیایی آن‌ها- می‌شود. از مهم‌ترین ارایه‌دهندگان خدمات ابری عموی در دنیا می‌توان به گوگل، آمازون و مایکروسافت اشاره کرد.

۲- فضای ابری خصوصی

برخلاف فضای ابری عمومی، فضای ابری خصوصی یا Private Cloud Storage، به شما یک فضای اختصاصی برای ذخیره‌ی داده‌هایتان می‌دهد. این نوع فضای ابری، برای ذخیره‌سازی داده‌های «ساختاریافته» مناسب‌تر است و امکانات مدیریتی و امنیت بیش‌تری دارد. البته هزینه استفاده از فضای ذخیره‌سازی ابری خصوصی، بالاتر است.

۳- فضای ابری هیبریدی

فضای ابری هیبریدی یا Hybrid Cloud Storage، ترکیبی از دو فضای ابری عمومی و خصوصی را ارایه می‌دهد. این روش، به کاربران اجازه می‌دهد برخی از داده‌هایشان را روی یک سرور عمومی و برخی دیگر که از نظر امنیتی مهم‌تر هستند یا نیاز به مدیریت بیش‌تر دارند را روی یک سرور خصوصی ذخیره کنند. بنابراین، هم هزینه‌های کاربران کاهش می‌یابد و هم انتظارات آن‌ها از فضای ذخیره‌سازی ابری، برآورده می‌شود.

سخن پایانی

ذخیره‌سازی ابری چیست؟ این پرسشی بود که در این مطلب تلاش کردیم به آن پاسخ دهیم. همان‌طور که گفتیم، خدمات فضای ابری، امکان ذخیره‌سازی امن و سازمان‌یافته‌ی داده‌ها را در سرورهایی دورتر از موقعیت فیزیکی شما فراهم می‌آورد. فضای ابری، خود به ۳ نوع عمومی، خصوصی و هیبریدی تقسیم می‌شود و با استفاده از ۳ مکانیسم ذخیره‌سازی فایلی، بلوکی و شی، داده‌ها را ذخیره‌سازی می‌کند. از مزایای ذخیره‌سازی ابری می‌توان به کاهش هزینه‌های نگهداری از داده‌های سازمانی، افزایش امنیت، سرعت دسترسی، توسعه و تست نرم‌افزار و… اشاره کرد.