به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، ششمین نشست کارگروه فوتونیک بریکس با محور فناوری‌های فوتونیک برای ارتباطات، محاسبات و حسگری، از سوم تا ششم اکتبر ۲۰۲۶ به میزبانی هند در شهر بنگلور برگزار شد و نمایندگان کشورهای عضو درباره اولویت‌ها و مسیرهای توسعه همکاری‌های مشترک در این حوزه به گفت‌وگو و تبادل نظر پرداختند.

ستاد توسعه فناوری‌های کوانتوم، لیزر و فوتونیک معاونت علمی با هماهنگی مرکز همکاری‌های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری، به‌صورت مجازی در این نشست حضور یافت و وحید جان‌نثاری، دبیر ستاد توسعه فناوری‌های کوانتوم، لیزر و فوتونیک معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای کشورمان را در این کارگروه ارائه کرد.

جان‌نثاری در این نشست با تأکید بر ضرورت حرکت همکاری‌های بریکس از سطح گفت‌وگوهای علمی به سمت برنامه‌های اجرایی و پروژه‌های مشترک، تقویت ارتباط مستقیم میان پژوهشگران کشورهای عضو را یکی از الزامات توسعه همکاری‌های پایدار در حوزه فوتونیک عنوان کرد.

وی بر توسعه برنامه‌های تبادل دانشجو و پژوهشگر و گسترش برنامه‌های مشترک آموزشی و پژوهشی میان کشورهای عضو تأکید کرد و گفت ایجاد ارتباط مستمر میان دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی بریکس می‌تواند زمینه را برای شکل‌گیری پروژه‌های مشترک علمی و فناورانه فراهم کند.

پیشنهاد ایجاد شبکه آزمایشگاه‌های فوتونیک بریکس

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های کوانتوم، لیزر و فوتونیک معاونت علمی، توسعه همکاری میان زیرساخت‌های پژوهشی و آزمایشگاهی کشورهای عضو را از دیگر محورهای پیشنهادی ایران در این نشست عنوان کرد.

بر این اساس، پیشنهاد ایجاد یک شبکه بین‌المللی از آزمایشگاه‌های فوتونیک بریکس و معرفی آزمایشگاه‌های شاخص کشورهای عضو مطرح شد تا پژوهشگران بتوانند از ظرفیت‌های تخصصی موجود در زمینه ساخت، مشخصه‌یابی، آزمون و کالیبراسیون و سایر زیرساخت‌های تخصصی مورد نیاز در این حوزه بهره‌مند شوند.

این پیشنهاد با هدف استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های زیرساختی کشورهای عضو و تسهیل دسترسی پژوهشگران و گروه‌های تحقیقاتی به تجهیزات و خدمات تخصصی آزمایشگاهی مطرح شد و می‌تواند زمینه همکاری‌های مشترک میان مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی کشورهای عضو را تقویت کند.

حرکت از فراخوان‌های مشترک به سمت پروژه‌های فناورانه

جان‌نثاری همچنین بر فعال‌تر شدن فراخوان‌های مشترک بریکس و تعریف پروژه‌های کوچک، مشخص و هدفمند میان دو یا چند کشور عضو تأکید کرد.

بر اساس پیشنهاد او، این پروژه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که مسیر مشخصی از پژوهش تا توسعه فناوری را طی کنند و از مرحله مطالعات و تحقیقات اولیه به نمونه اولیه، فناوری اعتبارسنجی‌شده و در نهایت همکاری‌های صنعتی و توسعه محصول برسند.

تمرکز بر پروژه‌های محدود و قابل اجرا، از دیگر موضوعات مورد تأکید ایران بود تا همکاری‌های شکل‌گرفته در چارچوب کارگروه فوتونیک، علاوه بر تبادل علمی، به دستاوردهای فناورانه قابل ارزیابی منجر شود.

توجه به فناوری‌های کوانتومی در همکاری‌های فوتونیکی

نماینده ایران در ادامه، از گسترش دامنه همکاری‌های کارگروه فوتونیک بریکس در حوزه فناوری‌های کوانتومی استقبال کرد و بر ظرفیت کشورهای عضو برای توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه‌هایی همچون رایانش کوانتومی و ارتباطات کوانتومی تأکید کرد.

با توجه به پیوند میان فناوری‌های فوتونیک و فناوری‌های کوانتومی، توسعه همکاری میان ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه کشورهای عضو در این حوزه‌ها می‌تواند زمینه‌ساز تعریف برنامه‌های مشترک جدید در زنجیره توسعه فناوری‌های پیشرفته باشد.

پیشنهاد سازوکار پیگیری همکاری‌ها

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های کوانتوم، لیزر و فوتونیک معاونت علمی همچنین بر ضرورت ایجاد سازوکار مشخص برای پیگیری مستمر تصمیمات کارگروه تأکید کرد.

برگزاری نشست‌های دوره‌ای، تعیین برنامه‌های مشخص و تمرکز بر تعداد محدودی از اقدامات اجرایی و قابل ارزیابی تا نشست بعدی، از دیگر پیشنهادهای ایران در این نشست بود.

بر این اساس، ایجاد سازوکاری برای پایش پیشرفت برنامه‌های مورد توافق می‌تواند به استمرار همکاری‌ها و تبدیل تصمیمات و پیشنهادهای مطرح‌شده در کارگروه به اقدامات عملی و پروژه‌های مشترک میان کشورهای عضو بریکس کمک کند.